Poza zasięgiem… Nieinwazyjne rozpoznanie zasobów dziedzictwa archeologicznego w południowej części powiatu oławskiego

Współczesna archeologia to nie tylko wykopaliska, ale szeroki wachlarz metod dynamicznie rozwijających się z każdym rokiem. Wśród nich szczególne walory posiadają metody niedestrukcyjne – pozwalają ograniczyć ingerencję w obiekty archeologiczne, zarówno na etapie badań terenowych, jak również gabinetowych i laboratoryjnych co ma szczególne znaczenie z perspektywy współczesnej doktryny ochrony dziedzictwa kulturowego.

Celem projektu jest podjęcie nieinwazyjnej prospekcji archeologicznej wraz z wykonaniem nowoczesnej dokumentacji zasobów dziedzictwa archeologicznego w południowej części obecnego powiatu oławskiego. Obszar ten należy do regionów o największym nagromadzeniu zróżnicowanych śladów przedindustrialnego osadnictwa w Polsce. Dotychczasowa wiedza o nich jest wypadkową informacji pochodzących z danych archiwalnych, badań powierzchniowych oraz wykopaliskowych.

Podjęcie w ramach projektu nieinwazyjnej prospekcji archeologicznej wiąże się z przekonaniem o znacznych walorach użyteczności tych metod w rozpoznaniu dziedzictwa kulturowego oraz świadomości ograniczeń wynikających z obecnie przyjętej metodyki inwentaryzacji archeologicznej. Dotąd podstawową metodą rejestracji nieruchomych zabytków archeologicznych były badania powierzchniowe, a zalegający na powierzchni pól materiał zabytkowy stawał się podstawą do interpretacji chronologicznej, funkcjonalnej czy określenia granic nieruchomych zabytków archeologicznych. Pomimo podjęcia na etapie formułowania zasad Archeologicznego Zdjęcia Polski dyskusji dotyczącej procesów formowania się stanowisk archeologicznych oraz późniejszych ich przekształceń codzienna praktyka realizacji tego projektu daleka jest od wniosków wynikających z tych refleksji. Efektem tego jest powszechnie zauważalna rozbieżność pomiędzy zinwentaryzowanymi stanowiskami archeologicznymi a ich faktycznym stanem dokumentowanym np. podczas badań wykopaliskowych czy też coraz częstszych projektów opierających się na wykorzystaniu innych niż badania powierzchniowe metod prospekcji. Niejednokrotnie unikatowe obiekty archeologiczne zlokalizowane są poza zasięgiem granic stanowisk archeologicznych wyznaczonych na podstawie badań powierzchniowych. Taka sytuacja dotyczy również południowej części powiatu oławskiego gdzie dzięki wcześniej wykonanym zdjęciom lotniczym oraz badaniom geofizycznym udało się odkryć tak wyjątkowe obiekty jak wczesnobrązowe monumentalne założenie składające się z systemu rowów w Radłowicach, neolityczny rondel w Drzemlikowicach czy zaginione układy ruralistyczne w okolicach Brzezimierza.

Projekt będzie realizowany w oparciu o zintegrowane badania nieinwazyjne obejmujące prospekcję lotniczą, uzupełniającą dokumentację fotograficzną niskiego pułapu (np. dron) oraz badania magnetyczne wraz z interpretacją uzyskanych wyników. Staną się one ilościowym i jakościowym uzupełnieniem dotychczasowych informacji o zasobach dziedzictwa kulturowego tej części Dolnego Śląska.

Projekt dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Ochrona zabytków archeologicznych, Fundusz Promocji Kultury (umowa 483/18/FPK/NID z 17.05.2018r.)
Okres realizacji projektu: 14.05.2018 – 31.12.2019

Kierownik projektu: dr Mirosław Furmanek
Uczestnicy projektu: mgr Maksym Mackiewicz, mgr Bartosz Myślecki, mgr Piotr Wroniecki

Fotografie lotnicze wykonał Piotr Wroniecki

DSC_2460

DSC_2360

DSC_2286

DSC_2199

DSC_2078

DSC_1785

DSC_1679

Fotografie wykonał Piotr Wroniecki

rondel_drzemlikowice

Rondel Drzemlikowice