wyszukiwanie/filtrowanie
Lp. Temat pracy Promotor Program studiów
1. OBRAZ SETA W ŚWIETLE WYBRANYCH ZRÓDEŁ ARCHEOLOGICZNYCH dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
2. Uzbrojenie Kimerów na podstawie znalezisk w grobach na terenie centralnego Krymu dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Tematem niniejszej pracy jest omówienie i analiza typologiczna uzbrojenia używanego przez ludność tzw. Horyzontu Kimeryjskiego. Szczególnie ciekawy oraz dobrze przebadany jest obszar Półwyspu Krymskiego. Tereny Półwyspu Krymskiego a zwłaszcza jego środkowa część obfitują w stanowiska grobowe na których znajduje się wiele pozostałości uzbrojenia tz. Horyzontu kimeryjskiego. Zdecydowana większość zabytków uzbrojenia kimeryjskiego zachowała się w grobach. Inwentarz który udało się pozyskać podczas badań prowadzonych na wyżej wspomnianych terenach, jest główną bazą danych archeologów na temat uzbrojenia używanego przez Kimerów zamieszkujących Krym w okresie VIII – VII p.n.e. Kimerowie lud stepowy pochodzenia indoeuropejskiego. Za kolebkę narodzin wspomnianego powyżej ludu uznaje się Krym oraz przyległe do niego tereny zachodniej Ukrainy. Uzbrojenie kimeryjskie znane jest tylko częściowo głównym powodem tego faktu jest zły stan zachowania zabytków. Niezwykle przydatne przy próbie badania Kimeryjskiego uzbrojenia są więc licznie zachowane źródła ikonograficzne oraz pisane. Uzbrojenie kimeryjskie było ogromnie zróżnicowane i przybierało wiele form każda więc, zasługuje na odrębną analizę. Jednakże w niniejszej pracy omówię tylko część podstawowego uzbrojenie czyli, sztylety, mieczy, grotów włóczni oraz strzał.
3. Amfiteatr Flawiuszów - Architektura w służbie propagandy dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Przedmiotem niniejszej pracy jest Amfiteatr Flawiuszów (Koloseum) i jego rola w polityce wewnętrznej dynastii Flawiuszów (69 - 96 r.) ze szczególnym uwzględnieniem konstrukcji oraz obecności obiektu w źródłach archeologicznych i historycznych pochodzących z epoki starożytnej. Amfiteatr powstał jako jeden z obiektów służących propagandzie dynastii rządzącej, dzięki którym udało się jej odzyskać zaufanie ludu do władzy oraz doprowadzić do ustabilizowania sytuacji finansowej i politycznej państwa.
4. Struktura wybranych teatrów starożytnej Grecji na obszarze basenu Morza Śródziemnego dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
5. Sztuka wczesnochrześcijańska w świetle zabytków archeologicznych z miasta Rzymu dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca pt. "Sztuka wczesnochrześcijańska w świetle zabytków archeologicznych z miasta Rzymu" składa się ze wstępu, dwóch rozdziałów, podsumowania, katalogu i bibliografii. Źródłami było 40 zabytków pochodzących z terenu miasta Rzymu, datowanych na okres od III do końca V wieku naszej ery. Zabytki nieruchome to malowidła naścienne pochodzące z katakumb (16) i mozaiki zdobiące wczesnochrześcijańskie świątynie (10). Zabytki ruchome to sarkofagi (13) znajdujące się obecnie w muzeach na terenie Włoch. W rozdziale pierwszym wszystkie zabytki poddane zostały analizie opisowej. W rozdziale drugim natomiast autorka skupiła się na przeanalizowaniu wpływów pogańskich, zmian stylistycznych w sposobie przedstawiania Chrystusa, św. Piotra i św. Pawła oraz znaczenia kultu męczenników. Poza tym opisała znaczenie i rolę motywów pochodzących ze Starego i Nowego Testamentu. W podsumowaniu autorka zamieściła wnioski wysnute na podstawie rozdziałów pierwszego i drugiego. W pierwszym okresie swojego istnienia sztuka chrześcijańska czerpała z klasycznych wzorców. Wizerunek Chrystusa rozwijał się od postaci młodego efeba do znanego nam wizerunku heroizującego. W przypadku św. św. Piotra i Pawła zmiana polegała na indywidualizacji ich wyglądu wynikającej ze wzrostu znaczenia w świadomości rzymskiej gminy chrześcijańskiej. Kult męczenników był związany z wiarą w ich bezpośrednie wstawiennictwo u Boga. Motywy pochodzące ze Starego i Nowego Testamentu miały natomiast za zadanie niesienie za sobą konkretnych, przypisanych im treści ideologicznych, choć w jednostkowych przypadkach stanowiły tylko uzupełnienie pewnej "wizji artystycznej" bądź ciągłości motywu dekoracyjnego.
6. Kult Asklepiosa w starożytnej Grecji i Rzymie w świetle źródeł archeologicznych dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
W pracy przedstawiono kult boga Asklepiosa w świecie starożytnym. Bóg ten był opiekunem lekarzy i zdrowia. Osadzono też kult Asklepiosa w kontekście wierzeń i pojęć religijnych Greków i Rzymian. Szczegółowo zaprezentowano szereg zabytków archeologicznych pochodzących z terenu Grecji, Azji Mniejszej, Rzymu oraz innych obszarów wchodzących w skład dawnego Imperium Rzymskiego. Zabytki należą do wielu kategorii: sanktuaria, rzeźby, reliefy, monety, mozaiki oraz ozdoby osobiste. Zebrany materiał archeologiczny posłużył do wyciągnięcia wniosków na temat charakteru kultu, jego zasięgu oraz roli w życiu starożytnych.
7. Przedstawienia statków na mozaikach rzymskich dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca zawiera opis oraz analizę przedstawień statków na mozaikach rzymskich z okresu od II do V wieku naszej ery. Zabytki pochodzą w większej części z terenów dzisiejszych Włoch i dzisiejszej Turcji, oraz w pojedynczych przypadkach z obszarów Izraela, Brytanii oraz Algierii. Wstęp pracy w pierwszej kolejności określa jej cel oraz pytania badawcze, na które autorka postara się odpowiedzieć. Zawarty w nim jest również stan badań nad statkami i mozaiką oraz stan źródeł. W ostatniej części wstępu opisany jest układ pracy. Pierwszy rozdział poświęcony jest krótkiej historii floty rzymskiej oraz typologii jednostek pływających, ze skupieniem na statkach towarowych. Drugi opisuje wszystkie mozaiki zawarte w katalogu, skupiając się na przedstawieniach statków, ale również i na całej kompozycji. Ostatni jest rozdziałem analitycznym, w którym autorka porównuje do siebie dane zabytki pod względem chronologicznym oraz terytorialnym. W podsumowaniu pracy znajduje się próba odpowiedzi na wcześniej zadane pytania badawcze, oraz konkluzja analizy mozaik. Ostatnią częścią pracy jest katalog zabytków. Zawiera on dwadzieścia sześć mozaik, ułożonych w porządku chronologicznym.
8. Rzymskie wille nadmorskie na północno-wschodnim i wschodnim wybrzeżu Morza Adriatyckiego w okresie wczesnego cesarstwa rzymskiego dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca traktuje o willach nadmorskich na północno-wschodnim oraz wschodnim wybrzeżu Adriatyku, czyli na terenie Istrii oraz Dalmacji, które powstały przeważnie w I w. n. e. Wille w tych dwóch regionach różnią się od siebie, co wynika z ich odmiennych statusów administracyjnych w czasach rzymskich oraz uwarunkowań geograficznych. Wille nadmorskie nie były jedynie wypoczynkowymi posiadłościami i miały różne inne znaczące funkcje, jak produkcja gospodarcza (głównie oliwy), przynoszenie zysku, podkreślanie statusu społecznego, propaganda, kontrola żeglugi i nawigacja statków.
9. Budowle term w starożytnym mieście Rzym dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca dotyczy kwestii architektury oraz przeznaczenia budowli term w starożytnym mieście Rzym. W wyniku przeprowadzonej analizy obiektów autorka prezentuje ich cechy konstrukcyjne oraz zwraca uwagę na detale architektoniczne. W oparciu o źródła historyczne autorka proponuje szereg funkcji, jakie mogły spełniać łaźnie w życiu codziennym obywateli. W pracy pojawiają się wnioski świadczące o istotnej roli term w historii Rzymu.
10. PRZEDSTAWIENIA MITOLOGICZNYCH BITEW BOGÓW I HEROSÓW W SZTUCE STAROŻYTNEJ GRECJI dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
11. Mortaria w rzymskiej Brytanii dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Mortaria w rzymskiej prowincji Brytania Niniejsza praca przedstawia problematykę związaną z romanizacją na przykładzie zabytków ceramicznych odkrywanych na terenie Brytanii. Celem pracy było scharakteryzowanie grupy naczyń o nazwie mortaria oraz opisanie miejsc ich odkrycia. Powiązanie znalezisk mis z ich lokalizacją miało wskazać na rozprzestrzenianie się wpływów rzymskich. Analiza stanowisk archeologicznych miała ukazać ilość importów, rozwijającą się produkcję oraz ewentualne powiązania ze stanowiskami o militarnym charakterze. Typ stanowisk miał także potwierdzić funkcję mortariów. Mortaria to moździerze ceramiczne służące do przygotowywania posiłków. Ich występowanie na stanowiskach związanych z rzymską obecnością jest masowe. Większość źródeł pochodzi z wykopalisk prowadzonych w XX i na początku XXI wieku. Stan źródeł oraz ich opracowania skłoniły autorkę do podjęcia próby syntezy, której brak w literaturze przedmiotu uzasadniony jest stale wzrastającą liczbą odkrywanych naczyń. Możliwości badawcze w dziedzinie ceramologii są niezliczone, gdyż baza danych oparta o raporty acheologiczne i archiwa z muzeów jest imponująca. Potencjał tej grupy naczyń niesie za sobą rzetelne informacje odnośnie chronologii. Często pozwala on na podstawie stempli wskazać na poszczególne warsztaty garncarskie. Mortaria są także przedmiotem badań nad rozwojem ekonomicznym. Zakres pracy obejmuje obszar wyspy Brytanii. Ramy chronologiczne są wyznaczone na podstawie źródeł historycznych wskazujących na daty założenia, od 43 roku n.e. do 407 roku, wyznaczającego upadek prowincji. Do realizacji pracy skatalogowano około 300 fragmentów zachowanych mortariów. Katalog załączony na końcu pracy jest bazą danych, na której opierała się analiza oraz wnioski. Ze względu na dużą ilość przykładów, pogrupowano znaleziska według stuleci od I do V wieku. W tych przedziałach przedstawiono mortaria oraz typy stanowisk. Dane z katalogu zostały zobrazowane za pomocą diagramów i map. Cel pracy został zrealizowany aczkolwiek baza danych pozwala na dalsze, bardziej szczegółową analizę, z której można byłoby dotrzeć do interesujących wniosków. Napotkane trudności związane były głównie z obszernością katalogu, który Problemem okazała się również dość szeroka chronologia 80 naczyń, które nie były dokładnie wydatowane. Niewielki procent znalezisk luźnych takich jak fragmenty mortariów pochodzące z zabudowań gospodarczych czy rowów nie wpłynęły znacząco na wynik analiz.
12. PRZEDSTAWIENIE ISTOT FANTASTYCZNYCH W GRECKIM MALARSTWIE WAZOWYM dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
13. DREWNIANE I WAPIENNE FIGURKI USZEBTI Z TEBAŃSKICH GROBÓW PRYWATNYCH Z CZASÓW XVIII DYNASTII dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
14. Przedstawienia antropomorficzne na zabytkach sztuki sumeryjskiej dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Do pracy została wybrana grupa 40 zabytków sumeryjskich różnego rodzaju, które następnie zostały dokładnie opisane przez autorkę pod kątem przedstawień antropomorficznych na nich występujących. Opis posłużył do sporządzenia szczegółowej analizy, prześledzenia toku zmian chronologicznych i terytorialnych oraz wskazaniu prawidłowości w przedstawianiu poszczególnych postaci w sztuce.
15. Przedstawienia królowych Amazonek na wazach greckich dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca dotyczy przedstawień królowych Amazonek w greckim malarstwie wazowym. Analizie poddane zostały 34 wazy czarno- oraz czerwonofigurowe pochodzące z okresu od VI do IV wieku p.n.e. znajdujące się obecnie w zbiorach muzeów takich jak British Museum, Metropolitan Museum of Art, Museum of Fine Arts w Bostonie, Luwr i inne. Sceny na zebranych wazach ukazują cztery królowe - Antiope, Andromachę, Hippolitę i Pentesileję w trakcie walki, tuż przed śmiercią, w biegu, w trakcie ucieczki. Większość przedstawień pokazuje królowe w otoczeniu innych Amazonek. W trakcie obserwacji waz zebranych w katalogu okazało się, że na każdej dekoracji Amazonki ubrane są w stroje odpowiednie do walki - w grecki chiton, pancerz, hełm najczęściej attycki i nagolenniki lub w strój orientalny, typowy dla ludów koczowniczych z Azji Mniejszej - długie spodnie i tunikę z długimi rękawami oraz czapkę frygijską. Zawsze są także uzbrojone - we włócznię, krótki miecz, czasem w topór i łuk a także w tarczę (różnego typu - okrągłą, beocką lub w typie pelty). Co ciekawe, nawet kiedy scena nie ukazuje żadnej walki, to kobiety te i tak są przedstawione w stroju wojownika. Nigdy nie są ukazywane w luźnym, typowo kobiecym stroju. Ich piersi, wbrew przekazom antycznych autorów, nie są odsłonięte i nie widać, czy któraś z nich jest odcięta jak się powszechnie sądzi. Kolejnym faktem wartym zauważenia jest to, że królowe przedstawiane są jako kobiety dojrzałe - nigdy jako dziewczynki lub też kobiety w podstarzałym wieku. Najwięcej w katalogu jest przedstawień Andromache walczącej z Heraklesem, większość z nich nie jest jednak podpisana przez autora, więc postacie ukazane w scenie typuje się na podstawie bardzo podobnych dekoracji, które zawierają inskrypcje. Znacznie mniej jest scen z udziałem Antiope, którą zwykle porywa Tezeusz, Pentesileji, która zabijana jest przez Achillesa oraz Hippolity, która na każdej wazie przedstawione jest w innej sytuacji. Warto zauwazyć, że niemal wszystkie sceny nawiązują do opowieści dotyczących Amazonek, które spisywane były przez autorów greckich od VIII wieku p.n.e., a które później kontynuowane były przez pisarzy rzymskich, bizantyjskich, a nawet poruszane w czasach nowożytnych.
16. Motyw konia w czarnofigurowym greckim malarstwie wazowym dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca zawiera trzydzieści jeden pozycji na podstawie, których autorka przedstawia motyw konia w greckim malarstwie czarnofigurowym w latach 600 r. p.n.e.- 500 r. p.n.e. Na podstawie zebranych zabytków autorka ukazuje popularność konia i jego przedstawień. Podczas analizy przeanalizowane zostały takie elementy jak czynność, pozycja, elementy oporządzenia jeździeckiego, grzywa i ogon oraz otoczenie zwierzęcia. Autorka w pierwszym rozdziale opisała wszystkie zabytki znajdujące się w katalogu, w drugim rozdziale poddała je analizie. Na podstawie której wywnioskowała jakie malunki są częste, a które stanowią przedstawienia wyjątkowe. Dzięki temu autorka wywnioskowała jaką wartość i funkcje miał koń dla starożytnych greków.
17. SPOSÓB UPINANIA WŁOSÓW PRZEZ KOBIETY W ANTYCZNEJ GRECJI JAKO ODWZOROWANIE ROLI W SPOŁECZEŃSTWIE dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
18. Symbolika Izydy na sarkofagach faranów z okresu Nowego Państwa dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Niniejsza praca ma na celu przedstawienie zmienności ukazywania postaci Izydy na sarkofagach faraonów z okresu Nowego Państwa. Bogini była Królową-Matką, opiekunką zmarłych. Swoją cześć zyskuje dzięki micie o wskrzeszeniu Ozyrysa - swojego męża, późniejszego Pana Podziemi i Największego Sędziego. Równie ważna jest jej rola jako matki Horusa, Króla Egiptu, z którym identyfikować się mieli kolejni władcy Egiptu i co było ich uzasadnieniem prawa do tronu. To wszystko, o czym czytamy w mitach, tak istotnych w życiu Egipcjan, sprawiło iż Izyda stała się symbolem opiekunki, która ma chronić zmarłych. Wskrzeszając męża, zabitego przez brata, stała się ważnym elementem wiary we życie po śmierci. Pierwszy rozdział pracy opisuje pokrótce wierzenia Egipcjan. W drugim scharakteryzowani zostali władcy Egiptu i "ich" Izyda. U faraonów takich jak Hatszepsut, Totmes III czy Amenhotep II zaprezentowana została w pozycji klęczącej, na symbolice złota i rękach na symbolu wieczności. Później wprowadzono zmiany, a bogini ukazana była w pozycji stojącej, z uskrzydlonymi rękoma. Tak widzimy ją na sarkofagu Tutanchamona, Aji i Horemheba. Kolejni władcy, tacy jak Ramzes I, Merenptah, czy Ramzes III mieszają wyżej opisane przedstawienia - Izyda klęczy i ma uskrzydlone ramiona. Zupełnym novum są sarkofagi Mentuhotepa Siptaha, Setnakhte i Ramzes III z antropoidalnym wizerunkiem faraona na pokrywie i boginiami, Izydą i Neftydą, u jego boku. Trzeci rozdział mam za zadanie wyjaśnić całość symboli zaprezentowanych na sarkofagach.Wszystkie elementy, wśród których znajduje się Izyda, związek miały z wiarą w życie pozagrobowe. Bogini chronić miała zmarłego przed niebezpieczeństwami z zewnątrz i w świecie podziemi oraz nawiewać mu siły życiowej przy pomocy skrzydeł, tak jak to uczyniła z Ozyrysem. Symbole, takie jak: "krew Izydy", złoto czy czy wąż i krokodyl, były dodatkowymi elementami wiązanymi z wiecznością. Podstawą wszystkiego, jak już było wspomniane, jest wiara związana z mitami, które często - nie tylko ten o Ozyrysie - są podstawą kultu bogów, i które wyjaśniają nam ich rolę w życiu Egipcjan.
19. Atena w sztuce greckiej dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Ukazanie postaci Ateny na tle przemian w sztuce greckiej od okresu archaicznego poprzez okres klasyczny aż po hellenistyczny. Przedstawienie cezur, najbardziej charakterystycznych zabytków dla poszczególnych dziedzin sztuki. Nawiązanie do sytuacji społecznej, religijnej i politycznej Greków oraz wpływ tych czynników na rozwój kierunków artystycznych. Ukazanie symboliki charakterystycznej dla Ateny oraz nawiązań do mitologii. W kolejnych rozdziałach pracy zostały opisane poszczególne grupy zabytków takie jak rzeźby, malarstwo wazowe (czarno i czerwonofigurowe), numizmaty oraz biżuteria. Oprócz opisu zabytków w każdym rozdziale zostały omówione istotne dla danego okresu sztuki wydarzenia, które mogły mieć wpływ na jej rozwój, przemiany oraz momenty stagnacji. Przedstawieni zostali również najbardziej reprezentatywni twórcy. Aby jak najlepiej zilustrować opisywane artefakty, w pracy zostały umieszczone ryciny.
20. Przedstawienia Amenchotypa IV i jego rodziny w okresie jego panowania dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca opisująca przedstawienia Amenhotepa IV w okresie jego panowania. Krótki przegląd zabytków związanych z wyobrażeniem faraona. Interpretacja specyficznych cech budowy ciała Echnatona, na podstawie rzeźb, płaskorzeźb i malowideł odkrytych przeważanie w Amarnie lub Karnaku. Ukazanie tego w jaki sposób, sztuka okresu amarneńskiego różni się od tej z wcześniejszych okresów.
21. Przedstawienia sztandarów na materiale ceramicznym w drugiej fazie kultury Naqada dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
22. Magia w starożytnym Rzymie w świetle źródeł archeologicznych dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca pt. Magia w starożytnym Rzymie w świetle źródeł archeologicznych składa się ze wstępu, trzech rozdziałów, podsumowania, katalogu zabytków oraz bibliografii. Celem pracy jest zaprezentowanie magii starożytnego Rzymu w świetle źródeł archeologicznych oraz odpowiedzenie na pytanie w jakim celu dane kategorie zabytków były wykorzystywane przez społeczeństwo starożytnego Rzymu w czasie odprawiania równego rodzaju rytuałów magicznych. Autorka próbowała także ustalić jakie grupy społeczne korzystały z tychże praktyk, a także jak dużą rolę magia odgrywała w ich życiu. Źródła, które autorka wykorzystała w swojej pracy obejmują kilka kategorii zabytków. Są to różne rodzaje oraz formy amuletów, takie jak złote bullae (2), lunulae (2), lamellae (2), amulety falliczne (6), a także fragment naszyjnika z zawieszkami o różnych kształtach oraz złoty medalion z przedstawieniem złego oka. Oprócz tego, autorka użyła w swojej pracy siedmiu tabliczek z przekleństwami i magicznymi zaklęciami, ośmiu tzw. laleczek voodoo oraz jednej gemmy magicznej. Zabytki te pochodzą zarówno z terenu obecnych Włoch, gdzie rozwijała się rzymska cywilizacja, ale także z różnych część Imperium Rzymskiego, a więc z takich krajów jak współczesny Egipt, Wielka Brytania, Turcja, Hiszpania, Francja, Niemcy oraz Tunezja. W przypadku niektórych znalezisk nie możliwe jest ustalenie ich pochodzenia. Zabytki pochodzą z okresu między VII/VI w p.n.e. a VII w n.e. W rozdziale pierwszym autorka poddała wyżej wymienione zabytki dokładnej analizie opisowej. Natomiast w dwóch pozostałych rozdziałach autorka przeanalizowała poszczególne kategorie zabytków próbując odpowiedzieć na zadane sobie we wstępie pytania. Wnioski zawarte w podsumowaniu dowodzą, że wszystkie grupy społeczne zamieszkujące Imperium Rzymskie korzystały z różnego rodzaju praktyk magicznych choć częściej sięgały po nie uboższe warstwy społeczeństwa. Magii używano do osiągnięcia własnych celów, odzyskania skradzionych przedmiotów, osłabienia przeciwnika, ale także aby ochronić siebie lub swoją rodzinę przed chorobami, czy urokami.
23. Rzymski miecz typu gladius w świetle archeologii doświadczalnej dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Od III w. p.n.e. rzymska armia wprowadziła, jako podstawowy oręż w walce, krótki, obosieczny miecz - gladius. Reformy wojskowe, zmiany w taktyce i technice walki oraz technologia produkcji oręża, wpłynęły na zmianę kształtu głowni, a przez to na przeznaczenie miecza. Trzy główne typy gladiusa - Hispaniensis, Mainz, Pompeii różnią się kształtem głowni, która w dwóch pierwszych posiada przewężenie w połowie długości, natomiast w trzecim typie, krawędzie tnące są równoległe. Zmiana widoczna jest również w sztychu, który od długiego i ostro zakończonego (Hispaniensis, Mainz) przechodzi w krótki i ostry w typie Pompeii. Do produkcji żelaznej głowni potrzebny był surowiec - ruda żelazna, którą pozyskiwano z obszarów prowincji rzymskich oraz z terenów położonych na północ i wschód od limesu. Rudę przetapiano w piecach dymarskich i przekuwano na łupkę żelazną, którą następnie nawęglano przez dalsze przekuwanie lub cementację, w celu zwiększenia zawartości węgla w stopie. Odpowiednio "nasycone" żelazo powinno zawierać ok. 0,8% węgla i posiadać strukturę perlityczną. Jest to żelazo kowalne, nadające się do obróbki przez kowala. Uzyskawszy nawęglone żelazo (stal), rzymski kowal przystępował do kucia głowni, jedną z dwóch technik - z jednej sztaby żelaza lub techniką dziwerowania. Do tego celu musiał posiadać wyposażoną w narzędzia kuźnię. Palenisko, kowadło, młot i kleszcze stanowiły podstawę, do jakiejkolwiek pracy. Wiedza i doświadczenie kowala decydowały o jakości przeprowadzonych procesów oraz jakości produktu. Umiejętność określania barw żarzenia, stanowiły ważny element zgrzewania. Określały bowiem, temperaturę nagrzewanych przedmiotów, które miały zostać zgrzane. Pozostałe procesy kowalskie, takie jak spęcznianie, gładzenie itp., nadawały obrabianemu przedmiotowi wymagany kształt. Po wykuciu głownię szlifowano, w celu usunięcia pozostałej po procesie kucia powierzchni. Następnie przechodziła ona przez obróbkę cieplną. Klingę hartowano i odpuszczano, aby poprawić jej właściwości mechaniczne - twardość, sprężystość, udarność. Obróbka wykańczająca przez szlifowanie i polerowanie, usuwała zgorzel i tlenki powstałe na powierzchni po hartowaniu (szlifowanie) oraz wygładzała i polerowała powierzchnię z rys czy skaz powstałych po szlifowaniu. Eksperyment, który przeprowadzony został w ramach archeologii doświadczalnej, zweryfikował wiedzę na temat procesu technologicznego przedstawionego w niniejszej pracy. Doświadczenie polegało na rekonstrukcji gladiusa typu Fulham oraz procesu technologicznego. Głownia wykuta została z jednej sztaby żelaza. Zahartowano ją, gasząc w wodzie, co negatywnie wpłynęło na krawędzie tnące oraz twardość klingi. Obróbka wykańczająca przez szlifowanie i końcowe polerowanie nadała ostre krawędzie oraz metaliczną powierzchnię. Ujawniło to również ubytki powstałe po wykuciu i które przy próbie naprawy zniekształciłyby głownię. Eksperyment ten pokazał jak trudna i pracochłonna była praca kowala produkującego miecze.
24. Pochówki kobiet z otoczenia Mentuhotepa Nebhepetre w kompleksie świątynno-grobowym w Deir el-Bahari dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnia
25. Instrumenty medyczne starożytnego Rzymu dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Praca opisuje instrumenty medyczne ze starożytnego Rzymu. W pierwszym rozdziale wymienione i scharakteryzowane są poszczególne kategorie narzędzi służących lekarzom starożytnym, przedstawiona jest ich budowa, funkcja oraz zabiegi, podczas których były używane. W rozdziale drugim ukazane są sylwetki najbardziej znanych uczonych antycznych zajmujących się medycyną, są to Celsus, Galen, Hipokrates oraz Diokles. W kolejnym przedstawiono opis najważniejszych stanowisk, z których pochodzą zabytki archeologiczne dotyczące medycyny: Pompeje, Bingen, Osuna oraz Rimini. Czwarta część poświęcona jest valetudinariom, czyli rzymskim szpitalom wojskowym, w których często znajdowane są zabytki związane ze sztuką medyczną. Częste wojny prowadzone przez Imperium Rzymskie zmuszały do rozwoju opieki lekarskiej nad rannymi żołnierzami. Na koniec zamieszczone jest krótkie podsumowanie tematu. Można powiedzieć, że znajomość anatomii, funkcjonowania organizmu ludzkiego i udzielania pomocy chorym i rannym była dobrze znana medykom starożytnym. Zaczęto rozdzielać naukę od wierzeń, przy czym zawsze odwoływano się do opieki bogów.
26. Propaganda we wczesnym okresie cesarstwa rzymskiego w świetle wybranych zabytków archeologicznych. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
W pracy omówiono propagandę rzymską w czasach panowania dynastii julijsko-klaudyjskiej. W rozdziale pierwszym przedstawione zostały sylwetki cesarzy. Rozdział drugi poświęcony został opisowi wybranych zabytków archeologicznych, na podstawie których w rozdziale trzecim wyznaczono pewne prawidłowości rządzące propagandą przekazywaną za pomocą architektury i sztuki w omawianym okresie. Katalog wykorzystanych zabytków zawiera 36 pozycji. Praca kończy się krótkim podsumowaniem.
27. Ceramika glazurowana z białej glinki ze stanowiska Kuckehmece dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
28. Mowa ciała w rzeźbie greckiej okresu hellenistycznego dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Źródłami do napisania pracy są zachowane rzeźby hellenistyczne i ich rzymskie kopie. Autorka porównuje wyraz twarzy oraz gestykulację z współczesną tzw. mową ciała. W pracy przeanalizowano bogaty wachlarz środków wyrazu i wyrażanych przez nie emocji.
29. Sceny związane z muzyka w greckim malarstwie wazowym dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne I stopnie
Moja praca dotyczy przedstawień muzycznych na greckim malarstwie wazowym. Głównie zaprezentowane zostały rodzaje i charakterystyka instrumentów muzycznych, ich rozwój oraz zastosowanie. Ukazany został, także ich wpływ na tradycję muzyczną starożytnej Grecji, jak również funkcjonowanie muzyki w różnych okolicznościach. Praca zawiera też informacje na temat tego jak muzyka była postrzegana przez Greków oraz jak wyglądały ich praktyki muzyczne.
30. Wyobrażenia Apolla w greckiej rzeźbie, reliefie i malarstwie wazowym dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia